87. rocznica Polskiego Państwa Podziemnego w Warszawie
W sobotę, 27 września 2026 r., w Warszawie odbyły się uroczystości upamiętniające 87. rocznicę powstania Polskiego Państwa Podziemnego. Delegacje złożyły wieńce pod pomnikiem generała Stefana Roweckiego „Grota” oraz pod pomnikiem Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej, gdzie odczytano list prezydenta RP Karola Nawrockiego.
27 września 2026 r. w Warszawie odbyły się uroczystości związane z 87. rocznicą powstania Polskiego Państwa Podziemnego. Delegacje złożyły kwiaty pod pomnikiem generała Stefana Roweckiego „Grota”, a główna część obchodów miała miejsce przy pomniku Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej, znajdującym się na skrzyżowaniu ulicy generała Grota-Roweckiego i placu Rotmistrza Pileckiego.
Jak podał ratusz stołeczny w zapowiedzi wydarzenia, uroczystości rozpoczęły się w południe i obejmowały odegranie hymnu, przemówienia okolicznościowe, apel pamięci wraz z salwą honorową oraz złożenie wieńców przez przedstawicieli władz, służb mundurowych, organizacji kombatanckich i harcerskich. Wieńce w imieniu Instytutu Pamięci Narodowej złożył Adam Siwek, dyrektor Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN.
List prezydenta odczytał prezydent Chełma
Podczas uroczystości odczytano list prezydenta RP Karola Nawrockiego, który napisał, że państwo polskie trwało, ponieważ trwała wola jego obywateli, by mu służyć. Prezydent podkreślił, że dzięki zaangażowaniu setek tysięcy zaprzysiężonych konspiratorów oraz wsparciu milionów patriotów Polska Walcząca działała w wielu wymiarach – od zamachów na najgroźniejszych funkcjonariuszy i kolaborantów niemieckich po akcje sabotażowe. List w imieniu głowy państwa odczytał jego doradca, prezydent Chełma Jakub Banaszek.
Od Służby Zwycięstwu Polski do Armii Krajowej
Polskie Państwo Podziemne wywodzi się z 27 września 1939 r., kiedy powołano Służbę Zwycięstwu Polski. Organizację tę przekształcono najpierw w Związek Walki Zbrojnej, a rozkazem Naczelnego Wodza z 14 lutego 1942 r. – w Armię Krajową. W jej skład weszło ok. 200 organizacji wojskowych działających zarówno pod okupacją niemiecką, jak i sowiecką. Liczba zaprzysiężonych żołnierzy AK wzrosła z około 100 tys. na początku 1942 r. do niemal 380 tys. latem 1944 r.
Państwo Podziemne kierowane było przez władze RP na uchodźstwie – prezydenta, rząd i Naczelnego Wodza – oraz ich krajowe przedstawicielstwa, w tym Delegaturę Rządu na Kraj, złożoną z 18 departamentów administracji cywilnej. Działał w jego ramach również podziemny wymiar sprawiedliwości oraz Rada Pomocy Żydom „Żegota” – jak podaje IPN, jedyna w okupowanej przez Niemców Europie instytucja państwowa niosąca pomoc ludności żydowskiej.
Działalność Polskiego Państwa Podziemnego zakończyła się wraz z rozwiązaniem Armii Krajowej 19 stycznia 1945 r., ogłoszonym przez ostatniego dowódcę AK gen. Leopolda Okulickiego „Niedźwiadka”. Po wkroczeniu Armii Czerwonej przywódcy Państwa Podziemnego zostali aresztowani przez NKWD i skazani przez sowiecki sąd wojskowy w Moskwie w tzw. procesie szesnastu; trzej z nich, w tym gen. Okulicki, zmarli w sowieckich więzieniach.
Źródła
Tekst opracowany z pomocą sztucznej inteligencji. Za publikację odpowiada Redakcja Co w Warszawie.
Powiązane materiały
Wraca największa pętla autobusowa na Bemowie po latach przebudowy
Od soboty 26 września autobusy ponownie zaczynają i kończą kursy na pętli Osiedle Górczewska na warszawskim Bemowie. Obiekt był zamknięty przez blisko trzy i pół roku z powodu budowy drugiej linii metra, a jego odbudowa oznacza też zmiany w obsłudze kilku linii autobusowych i likwidację jednego przystanku.
Pożar hali ze śmieciami na Białołęce trwał kilkanaście godzin
W sobotę po południu na warszawskiej Białołęce, w hali przy ulicy Płochocińskiej między Płytową a Marywilską, zapaliły się składowane śmieci. Do akcji ruszyło w szczytowym momencie 15 zastępów Państwowej Straży Pożarnej i 46 strażaków, a walka z ogniem zajęła im ponad 11 godzin. Nikt nie został ranny, a przyczyny pożaru wyjaśnia teraz policja.
„Niebionka na pętli” — brawurowy debiut o dorastaniu w cieniu bloku
Wydawnictwo Czarne wydało debiutancką powieść „Niebionka na pętli” Miłosza Piotrowskiego — historię osiedlowego chłopaka Struny, który po festynie w fikcyjnym miasteczku Niebionka próbuje odnaleźć zaginionego przyjaciela. Krytycy zwracają uwagę na hiphopowy rytm języka i portret pokolenia dorastającego w 2016 roku.
