Tak wyglądałaby Warszawa bez wojny – wizje pasjonata architektury
Tomasz Wójcik, pasjonat historii Warszawy, tworzy wizualizacje pokazujące, jak mogłaby wyglądać dziś stolica, gdyby nie zniszczenia z czasów II wojny światowej. Na jego grafikach w centrum miasta nie ma Pałacu Kultury i Nauki, za to stoi odbudowany Pałac Saski, a obok niego – nowoczesne wieżowce. To nie jedyny taki projekt – podobne wizje alternatywnej Warszawy powstawały już wcześniej, m.in. w grze komputerowej.

Tomasz Wójcik, pasjonat przedwojennej architektury Warszawy, od pewnego czasu tworzy cyfrowe grafiki pokazujące stolicę, jaka mogłaby dziś istnieć, gdyby nie zniszczenia z czasów drugiej wojny światowej. Na jednej z jego wizualizacji widać kawiarniane stoliki osłonięte baldachimem, a w tle – Pałac Saski z charakterystyczną kolumnadą i panoramę wieżowców wyrastających w ścisłym centrum miasta.
W sylwetce wieżowców brakuje Pałacu Kultury
Najbardziej zaskakującym elementem grafik Wójcika jest to, czego na nich nie ma. W panoramie nowoczesnych drapaczy chmur próżno szukać Pałacu Kultury i Nauki – budynku, który w rzeczywistej historii Warszawy stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli miasta. Autor przyznał, że najbardziej żal mu ścisłego centrum – całego kwartału rozciągającego się od alei Jerozolimskich do ulicy Królewskiej, który w realnej historii nie przetrwał wojny i powojennej przebudowy.
Czytaj też„Niebionka na pętli” — brawurowy debiut o dorastaniu w cieniu blokuWizja Wójcika pokazuje alternatywny bieg wydarzeń, w którym stolica nie została zniszczona podczas wojny, a przedwojenne budynki znane dziś wyłącznie z czarno-białych fotografii doczekałyby naszych czasów i stały się częścią współczesnej, nowoczesnej Warszawy.
Pałac Kultury powstał kosztem przedwojennej zabudowy
Rzeczywisty Pałac Kultury i Nauki wybudowano w latach 1952–1955 z inicjatywy Józefa Stalina, który zaproponował ówczesnym władzom Polski do wyboru metro, osiedle mieszkaniowe albo monumentalny gmach – wybór padł na pałac. Jak podaje polska Wikipedia, pod budowę zlikwidowano sześć ulic śródmieścia, a źródła różnią się co do liczby wyburzonych kamienic ocalałych z wojny – mowa o kilkudziesięciu do około 180 budynkach. Decyzja o takiej skali wyburzeń sprawiła, że część przedwojennej tkanki miejskiej, która przetrwała okupację, zniknęła już w czasach powojennej odbudowy.
Nie pierwszy taki projekt w sieci
Wizualizacje Wójcika wpisują się w szerszy nurt internetowych projektów odtwarzających alternatywną historię stolicy. Wcześniej podobny pomysł zrealizował zespół pasjonatów pod nazwą noWARsaw21, który przy użyciu gry komputerowej Cities: Skylines odtworzył Warszawę w wersji, w której miasto nie zostało poważnie zniszczone podczas wojny i nie znalazło się pod sowiecką okupacją. Takie projekty pokazują zainteresowanie internautów tym, jak mogłaby wyglądać architektura stolicy bez przerwania ciągłości rozwoju miasta w latach 1939–1945.
Prawdziwa odbudowa Pałacu Saskiego wciąż się ciągnie
W odróżnieniu od cyfrowych wizji, rzeczywista odbudowa Pałacu Saskiego w centrum Warszawy przebiega znacznie wolniej niż zakładano. Specustawę dotyczącą tej inwestycji uchwalono w 2021 roku, jednak pięć lat później właściwe prace budowlane wciąż nie wystartowały. Według doniesień prasowych umowa z wykonawcą miała zostać podpisana wiosną 2026 roku, a same roboty budowlane mają ruszyć dopiero w 2028 roku – finisz inwestycji planowany wcześniej na 2030 rok staje się coraz mniej realny.
Źródła
Tekst opracowany z pomocą sztucznej inteligencji. Za publikację odpowiada Redakcja Co w Warszawie.
Powiązane materiały
Nessa Barrett zagra w Klubie Stodoła w Warszawie
Nessa Barrett, amerykańska singer-songwriterka znana z mrocznego, trip-hopowego brzmienia, zagra 24 marca 2027 roku w Klubie Stodoła w Warszawie. Koncert ma promować jej trzeci album studyjny „Tough Love”, wydany pod koniec września 2026 roku. Limitowana przedsprzedaż biletów rusza 1 października, a otwarta sprzedaż dzień później.
Aldona Machnowska-Góra wicedyrektorką NCK od 6 października
Aldona Machnowska-Góra, do sierpnia 2026 r. wiceprezydentka Warszawy odpowiedzialna za kulturę, od 6 października zostanie wicedyrektorką Narodowego Centrum Kultury. Informację potwierdził dyrektor NCK Robert Piaskowski. To pierwsza nowa posada byłej wiceprezydentki po odwołaniu jej ze stanowiska w ratuszu w związku z aferą w Szpitalu Południowym.
Sekretne komnaty Gierka do zwiedzania na Zamku Królewskim
Zamek Królewski w Warszawie otwiera 2 października wystawę „Sekretne komnaty władzy ludowej” — po raz pierwszy udostępnia zwiedzającym pomieszczenia urządzone specjalnie dla Edwarda Gierka i jego gości. Przez pół wieku wnętrza te widzieli wyłącznie pracownicy zamku, a ich historia nie pojawiała się nawet w literaturze poświęconej powojennej odbudowie gmachu. Ekspozycja potrwa do 17 stycznia 2027 roku.